Τρίτη, 20 Μαρτίου 2018

Φιλελευθερισμός: η μετάλλαξη και το comeback


Γράφει ο Αιμίλιος Αυγουλέας  – 

Σήμερα, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης οικονομικής ανισότητας και καλπάζοντος λαϊκισμού έχει νόημα να ασχολείται κανείς με τον φιλελευθερισμό; Αυτό είναι ερώτημα πιο επίκαιρο από ποτέ, όταν μάλιστα ο δισεκατομμυριούχος, πρώην νεοφιλελεύθερος και νυν λαϊκιστής, Πρόεδρος των ΗΠΑ είναι έτοιμος να κλείσει τα εμπορικά σύνορα και να καταργήσει, ή να καταστρατηγήσει τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου, θέτοντας είτε προσωρινό είτε πρόωρο τέλος στη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης.

Επιγραμματικά η απάντηση είναι πως έχει νόημα να ασχολείται κανείς σήμερα με τον φιλελευθερισμό. Όχι μόνον για ιστορικούς λόγους, αλλά κυρίως για λόγους διαφύλαξης των κυριότερων πολιτικών και οικονομικών κατακτήσεων της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό πριν δώσω έναν πιο σύγχρονο και πλουραλιστικό ορισμό του φιλελευθερισμού θα προσπαθήσω να ονοματίσω τρεις τεράστιες κοινωνικές και πολιτικές κατακτήσεις του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού φιλελευθερισμού που σφράγισαν τον 19ο και 20ο αιώνα.

Πρώτον, .....

Πέμπτη, 14 Δεκεμβρίου 2017

Νέα Βιβλιογραφία με θέμα τον Νεοφιλελευθερισμό

Τα παρακάτω βιβλία, είναι προτάσεις από την ξένη και ελληνική βιβλιογραφία, ότι πιο πρόσφατο και χρήσιμα σε όσους θέλουν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους.

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

Ήταν η άνοδος του Νεοφιλελευθερισμού η πρωταρχική αιτία της ακραίας ανισότητας; (3ο μέρος)

Συνέχεια από το 2ο μέρος

Όπως και ο κομμουνισμός, ο νεοφιλελευθερισμός είναι ο Θεός που απέτυχε. Αλλά το δόγμα-ζόμπι τρικλίζει και ένας από τους λόγους είναι η ανωνυμία του. Η μάλλον ένα σύμπλεγμα ανωνυμιών.

Το αόρατο δόγμα του αόρατου χεριού προωθείται από αόρατους χρηματοδότες. Αργά, πολύ αργά, αρχίσαμε να ανακαλύπτουμε τα ονόματα μερικών εξ αυτών. Βρήκαμε ότι το Institute of Economic Affairs, που έχει ταχθεί στα μέσα ενημέρωσης σθεναρά κατά της περαιτέρω ρύθμισης της καπνοβιομηχανίας, χρηματοδοτούταν κρυφά από την British American Tobacco από το 1963. Ανακαλύψαμε ότι οι Charles και David Koch, δυο από τους πλουσιότερους άντρες στον πλανήτη, ίδρυσαν το ινστιτούτο που εγκαθίδρυσε το κίνημα Tea Party. Βρήκαμε ότι ο Charles Koch, κατά τη θεμελίωση μίας εκ των δεξαμενών σκέψης, σημείωσε ότι «προκειμένου να αποφύγουμε την ανεπιθύμητη κριτική, δε θα πρέπει να διαφημίζεται ευρέως το πώς ελέγχεται και διευθύνεται η οργάνωση».

Οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο νεοφιλελευθερισμός συχνά κρύβουν περισσότερα από όσα δηλώνουν. «Η αγορά» ακούγεται σαν ένα φυσικό σύστημα που δρα επάνω μας ισότιμα, όπως η βαρύτητα ή η ατμοσφαιρική πίεση. Αλλά είναι γεμάτη με σχέσεις εξουσίας. Αυτό που «θέλει η αγορά» τείνει να σημαίνει αυτό που θέλουν οι εταιρείες και τα αφεντικά τους. Η «επένδυση», όπως σημειώνει ο Sayer, σημαίνει .....

Ήταν η άνοδος του Νεοφιλελευθερισμού η πρωταρχική αιτία της ακραίας ανισότητας; (2ο μέρος)

Συνέχεια από το 1ο μέρος

Με τη βοήθειά τους ξεκίνησε να δημιουργεί αυτό που ο Daniel Stedman Jones περιγράφει στο Masters of the Universe ως «ένα είδος νεοφιλελεύθερης διεθνούς: ένα υπεραντλάντικο δίκτυο ακαδημαϊκών, επιχειρηματιών, δημοσιογράφων και ακτιβιστών. Οι πλούσιοι υποστηρικτές χρηματοδότησαν μια σειρά δεξαμενών σκέψης που θα διύλιζαν και θα προωθούσαν την ιδεολογία. Μεταξύ αυτών βρίσκονταν το American Enterprise Institute, το Heritage Foundation, το Cato Institute, το Institute of Economic Affairs, το Centre for Policy Studies και το Adam Smith Institute. Χρηματοδότησαν επίσης ακαδημαϊκές θέσεις και τμήματα, ιδιαιτέρως στα πανεπιστήμια του Σικάγο και της Βιρτζίνια.


Όπως εξελίχθηκε, ο νεοφιλελευθερισμός έγινε πιο οξύς. Η άποψη του Hayek ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να ρυθμίζουν τον ανταγωνισμό για να εμποδίσουν τον σχηματισμό μονοπωλίων έδωσε τη θέση της -μεταξύ των αποστόλων ο Μίλτον Φρίντμαν- στην πεποίθηση ότι η δύναμη του μονοπωλίου θα μπορούσε να ειδωθεί ως ανταμοιβή για την αποτελεσματικότητα.

Κάτι άλλο συνέβη κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης: το κίνημα έχασε το όνομά του. Το 1951 ο Φρίντμαν με.....